SANAD HADITS

SANAD HADITS

Rasululloh SAW

Muhammad bin Abdulloh (571 M – 632 M/w. 11 H)

A. GENERASI SAHABAT

SAKSI MATA & PENDENGAR LANGSUNG

Abu Bakar As-Shiddiq (573 M – 634 M/w. 13 H)

‘Umar bin Al-Khathab (w. 23 H)

‘Utman bin ‘Affan (w. 35 H)

‘Ali bin Abu Tholib (w. 40 H)

Abu Ubaidah bin Al-Jarrah al-Qurosiy (w. 18 H)

Abdurrahman bin ‘Auf Al-Qurosiy (w. 32 H)

Abdulloh bin Mas’ud (w. 32 H)

Tholhah bin Ubaidillah al-Qurosiy (w. 36 H)

Az-Zubair bin Al-‘Awwam al-Qurosiy (w. 36 H)

Sa’id bin Zaid al-Qurosiy (w. 51 H)

Sa’d bin Abi Waqqos al-Qurosiy (w. 55 H)

Abdurrahmin bin Abu Bakar As-Shiddiq (w. 53 H)

Juwairiyah binti Al-Harits istri nabi (w. 56 H)

Aisyah binti Abu Bakar istri nabi (w. 58 H)

Abu Hurairah Abdurrahman bin Shokhr (w. 59 H)

Ummu Salamah binti Abu Umaiyah istri nabi (w. 60 H)

Mu’awiyah bin Abu Sufyan (w. 60 H)

Abdulloh bin ‘Amr bin Al-‘Ash/Ibn ‘Amr (w. 63 H)

Abdulloh bin Abbas/Ibnu Abbas (w.  68 H)

Al-Barra’ bin ‘Azib bin Al-Harits bin ‘Adiy (w. 71 H)

Abdulloh bin Umar bin Al-Khathab/Ibn Umar (w. 73 H)

Abdulloh bin Az-Zubair/Ibn Az-Zubair (w. 73 H)

Asma’ binti Abu Bakar (w. 73 H)

Abu Sa’id Al-Khudriy (w. 74 H)

Jabir bin Abdulloh (w. 77 H), dalam usia 94 tahun

Abu Umamah al-Bahiliy (w. 86 H)

Sahl bin Sa’d As-Sa’idiy (w. 88 H), saat rasul wafat, beliau usia 15 tahun

Anas bin Malik (w. 93 H), Ibunya yang bernama Ummu Sulaim meyerahkan beliau kepada Rasululloh SAW, saat beliau usia 10 tahun

B. GENERASI TABI’IN ke-1

PENGHAFAL & PENYAMPAI HADITS

Malik bin Abu ‘Amir (w. 74 H), kakek Imam Malik bin Anas

Muhammad Ibn Al-Hanafiyah (21 H – 81 H), putra Kholifah Ali dari Khaulah

Ali Zainul Abidin bin Al-Husain (w. 92 H), cucu Kholifah Ali

‘Urwah bin az-Zubair (w. 94 H), saudara Abdulloh bin Az-Zubair

Sa’id bin Musayyab (13 H – 94 H), menantu Abu Hurairah

Ubaidulloh bin Abdulloh (w. 95 H), cucu ‘Utbah bin Mas’ud

Abdulloh bin ‘Amr (w. 96 H), cucu Kholifah Utsman bin ‘Affan

‘Umar bin Abdul ‘Aziz (61 H – 101 H), cucu Kholifah Umar bin Khathab

Salim bin Abdulloh bin Umar (w. 106 H), cucu Kholifah Umar bin Khathab  

Khorijah bin Zaid bin Tsabit (w. 99 H)

Sulaiman bin Yasar Al-Hilaliy (w. 107 H)

Qosim bin Muhammad bin Abu Bakar (w. 107 H), cucu As-Shiddiq

Al-Hasan bin Muhammad Ibn Al-Hanafiyah (w. 101 H), cucu Ali

‘Athok bin Yasar (w. 103 H), mantan budak Maimunah istri nabi

‘Athok bin Abu Robakh (27 H – 114 H)

Mujahid bin Jabr Al-Makkiy (21 H – 104 H), murid Ibnu Abbas

‘Ikrimah bin Abdulloh Al-Madaniy (25 H – 105 H), murid Ibnu Abbas

Salim bin Abdulloh (w. 106 H), cucu Umar bin al-Khathab

Al-Hasan Al-Bashriy  (21 H – 110 H), guru Washil bin ‘Athok Al-Mu’taziliy

Muhammad bin Sirin/Ibn Sirin (w. 110 H), mantan budak Anas bin Malik

C. GENERASI TABI’IN Ke-2

PENDENGAR & SEKALIGUS PENCATAT HADITS

Wahb bin Munabbih (34 H – 114 H), menemani Ibnu Abbas selama 13 tahun.

‘Adiy bin Tsabit Al-Anshoriy al-Kufiy (w. 116 H)

Muhammad Al-Baqir bin Ali Zainul Abidin (w. 117 H)

Nafi’ bin Sarjis (w. 117), mantan budak Ibnu Umar

Muhammad bin Muslim Ibnu Syihab az-Zuhriy (w. 124 H)

Wahb bin Kaisan al-Qurosyiy (w. 127 H)

Muhammad bin Al-Munkadir (54 H – 130 H)

Abu Yahya Malik bin Dinar (w. 131 H)

Shofwan bin Sulaim (w. 132 H)

Zaid bin Aslam al-Madaniy (w. 136 H)

Robi’ah bin Abu Abdurrahman (w. 136 H)

Yahya bin Sa’d bin Qois Al-Anshoriy (w. 143 H)

Ja’far As-Shodiq bin Muhammad Al-Baqir (w. 148 H)

Imam Abu Hanifah (80 H – 150 H), menyusun kitab hadits yang diberi nama “Musnad Abi Hanifah” dan kitab fiqih “Al-Fiqhu Al-Akbar”.

Imam Al-Auza’iy (88 H – 158 H), kitab hadits beliau diberi nama “As-Sunan”.

Imam Malik bin Anas (93 H – 179 H), kitab hadits beliau diberi nama “Al-Muwatho”.

Sufyan as-Tsauriy (97 H – 161 H), menyusun kitab hadits yang diberi nama “Al-Jami’ Al-Kabir” dan “Al-Jami’ As-Shoghir”.

CONTOH-CONTOH

CARA MENELITI HADITS

Dan untuk lebih memudahkan bagi para pemula di dalam meneliti sanad dan matan hadits, maka contoh-contoh berikut ini kami ambil dari kitab Al-Muwatho’ Imam Malik, karena Imam Malik adalah salah satu ulama yang hidup pada zaman tabi’in generasi kedua, sehingga sanad hadits beliau lebih pendek sekitar tiga atau empat guru sudah sampai kepada Rasululloh SAW.

Di dalam kitab Al-Muwatho’ pada bab : “Pembukaannya Sholat” disebutkan :

بَاب افْتِتَاحِ الصَّلاَةِ

حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاَةَ رَفَعَ يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ رَفَعَهُمَا كَذَلِكَ أَيْضًا وَقَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَكَانَ لاَ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي السُّجُودِ

HADDATSANIY (telah menceritakan kepada kami) oleh YAHYA dari MALIK dari IBNU SYIHAB dari SALIM BIN ABDULLOH dari ABDULLOH BIN UMAR

Penelitian :

Kalimat HADDATSANIY di sini adalah perkataan para ulama yang telah bersepakat meriwayatkan hadits-hadits di dalam kitab Al-Muwatho’ dari jalur Yahya. Dan YAHYA yang dimaksud adalah Abu Muhammad Yahya bin Yahya Ibn Katsir al-Laitsiy (w. 234 H)

1). MALIK yang dimaksud adalah Imam Malik bin Anas sang pemilik kitab Al-Muwatho’ (93 H – 179 H)

2). IBNU SYIHAB adalah Muhammad bin Muslim Az-Zuhriy (w. 124 H)

3).  SALIM BIN ABDULLOH wafat tahun 106 H

4). ABDULLOH BIN UMAR adalah Ibnu Umar (w. 73 H)

Sufyan bin ‘Uyainah (107 H – 198 H)

SANAD HADITS

Sejak zaman tabi’ut-tabi’in (tabi’in generasi kedua) telah banyak bermunculan para sarjana muslim terkemuka yang berusaha mencari, mengumpulkan dan meneliti hadits-hadits yang disandarkan kepada Rasululloh SAW. Hal ini dilakukan karena wahyu al-Qur’an telah sempurna, dan Rasululloh SAW serta para sahabat telah wafat. Dan tatkala itu juga mulai banyak bermunculan fatwa-fatwa yang mengatas namakan Rasululloh SAW.

Oleh sebab itulah Alloh Ta’ala menggerakkan hati hamba-hamba-Nya yang sholeh pada zaman tabi’in generasi kedua untuk berlomba-lomba berusaha mencari, mengumpulkan dan meneliti semua hadits yang disandarkan kepada Rasululloh SAW, apakah hadits-hadits tersebut benar atukah tidak.

Dan pada zaman tabi’in kedua ini telah muncul banyak pemuda muslim yang cerdas dan jujur yang berusaha mencari guru kepada para ulama tabi’in generasi pertama yang masih hidup, karena para tabi’in generasi pertama itulah yang menjadi murid secara langsung dari para sahabat nabi.

Dan beberapa ulama tabi’in generasi pertama yang masih hidup pada zaman tabi’in generasi kedua adalah :

IMAM MALIK BIN ANAS AL-ASBAHIY

(93 H – 179 H)

Nama lengkap beliau adalah Malik bin Anas bin Malik bin Abu ‘Amir, dan nama ibunda beliau adalah Gholiyah binti Syarik bin Abdurrahman al-Azdiy.

Kakek beliau yang juga bernama Malik adalah salah satu pembesar ulama zaman tabi’in di Kota Madinah, sedangkan buyut beliau yang bernama Abu ‘Amir adalah termasuk salah satu pembesar ulama zaman sahabat yang mengikuti semua peperangan bersama Rasululloh SAW selain perang badar.

Dan beberapa guru Imam Malik selain dari jalur ayah dan kakeknya sendiri adalah :

مالك عن نافع عن عبد الله بن عمر بن الخطاب

مالك عن نافع عن عبد الله بن دينار عن ابن عمر

مالك عن نافع سليمان بن يسار عن أم سلمة

مالك عن نافع

مالك عن سالم بن عبد الله بن عمر بن الخطاب

مالك عن ابن شهاب عن أنس بن مالك

مالك عن ابن شهاب عن أبي سلمة بن عبد الرحمن عن أبي هريرة

مالك عن ابن شهاب عن سعيد بن المسيب عن عثمان بن عفان وعائشة وأبو موسى الأشعري

مالك عن ابن شهاب عن عبيد الله بن عتبة بن مسعود عن أم قيس بنت محصن

مالك عن هشام بن عروة بن الزبير عن أبيه عن عائشة

مالك عن زيد بن أسلم عن الأعرج عن أبي هريرة

مالك عن زيد بن أسلم عن عطاء بن يسار عن عبد الله بن عباس

مالك عن أبي الزناد عن الأعرج عن أبي هريرة

مالك عن يحيى بن سعيد عن بشير بن يسار عن سويد بن النعمان

مالك عن يحيى بن سعيد عن سليمان بن يسار عن عمر بن الخطاب

مالك عن عبد الرحمن بن القاسم بن محمد عن أبيه عن عائشة

مالك عن عبد الرحمن بن القاسم بن محمد عن عبد الله عامر بن ربيعة

مالك عن سعيد بن عبد الرحمن بن رقيش عن أنس بن مالك

مالك عن عبد الرحمن ابن حرملة عن سعيد بن المسيب عن الصحابة

مالك عن عبد الله بن أبي بكر عن محمد بن عمرو بن حزم

مالك عن محمد بن المنكدر عن محمد بن إبراهيم بن الحارث عن ربيعة بن عبد الله الهدير

مالك عن يحيى بن سعيد عن محمد بن إبراهيم بن الحارث التيمي عن يحيى بن عبد الرحمن بن حاطب

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *